Krajobraz polskich osiedli z wielkiej płyty ulega stopniowej transformacji. Tereny, na których od dekad funkcjonują parterowe lub piętrowe pawilony handlowe, stają się niezwykle atrakcyjne z punktu widzenia inwestycyjnego. Spółdzielnie mieszkaniowe, będące właścicielami lub użytkownikami wieczystymi tych gruntów, dostrzegają w nich potencjał na budowę nowoczesnych budynków wielorodzinnych z usługami na parterze. Jak wynika z relacji lokalnych mediów, takie plany niemal zawsze spotykają się z protestami okolicznych mieszkańców, którzy obawiają się zagęszczenia zabudowy i utraty lokalnych punktów usługowych. Zjawisko to wpisuje się w szerszy trend zagęszczania tkanki miejskiej, który — jak pokazują dane zgromadzone przez Domiporta.pl w sekcji średnich cen mieszkań — idzie w parze z systematycznym wzrostem wartości nieruchomości na dojrzałych, dobrze skomunikowanych osiedlach.
Jedna z najbardziej zażartych dyskusji toczyła się w stolicy. Według informacji portalu haloursynow.pl, władze Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej Jary planowały przeforsować w nowym planie miejscowym możliwość budowy gmachu mieszkalno-usługowego w miejscu starych pawilonów przy ulicy Dembowskiego. Wstępne koncepcje zakładały powstanie nawet dziewięciokondygnacyjnego budynku. Pomysł ten spotkał się z ostrym sprzeciwem części sąsiadów oraz lokalnych radnych.
Ostatecznie rada Warszawy odrzuciła wnioski spółdzielni, decydując się na zachowanie obecnego stanu rzeczy. W przyjętym dokumencie działkę opisano jako teren usługowy o wysokości do dwóch kondygnacji. Przedstawiciele spółdzielni nie kryli rozgoryczenia taką decyzją władz miasta. Przewodnicząca rady nadzorczej SMB Jary, Anna Nowakowska, na łamach ursynowskiego portalu argumentowała, że urząd dzielnicy stosuje podwójne standardy. Według jej opinii deweloperzy mogą liczyć na szybkie zmiany planów miejscowych, podczas gdy głos spółdzielców jest całkowicie pomijany. Z kolei wiceprezes spółdzielni, Sabina Kazieczko, przypominała, że teren ten w dawnych planach ogólnych był już przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe, a spółdzielnia od lat wnosi opłaty za jego użytkowanie wieczyste. Osoby zainteresowane rynkiem mieszkaniowym w tej części miasta mogą przejrzeć aktualne oferty sprzedaży mieszkań w Warszawie dostępne w serwisie Domiporta.pl.
Podobne emocje budzą plany inwestycyjne w Gorzowie Wielkopolskim. Portal gorzowwielkopolski.naszemiasto.pl informuje o niepokojach mieszkańców osiedla Manhattan, gdzie Spółdzielnia Mieszkaniowa Górczyn rozważa budowę bloków w miejscu lokalnego ryneczku. Działa tam obecnie myjnia samochodowa oraz ponad dwadzieścia punktów handlowo-usługowych. Mieszkańcy obawiają się utraty ostatniej zielonej enklawy na gęsto zabudowanym osiedlu oraz zniknięcia drobnych, sąsiedzkich biznesów.
Zarząd gorzowskiej spółdzielni tłumaczy jednak, że działka została przejęta od miasta jeszcze w latach osiemdziesiątych z jasnym przeznaczeniem pod budownictwo wielorodzinne. Władze instytucji podkreślają, że w przeciwieństwie do wielu innych spółdzielni w kraju, nadal prowadzą działalność inwestycyjną, tworząc nowe osiedla. Zaznaczają również, że umowy z obecnymi dzierżawcami pawilonów od początku miały charakter czasowy, a sami handlowcy mieli świadomość, że ich działalność w tym miejscu potrwa tylko do momentu rozpoczęcia procesu budowlanego.
Z kolei we Wrocławiu, jak podaje serwis wroclaw.pl, Spółdzielnia Mieszkaniowa Wrocław-Południe złożyła już wniosek o rozbiórkę charakterystycznych pawilonów u zbiegu ulic Trwałej i Komandorskiej. W miejscu tak zwanego niebieskiego domku mają powstać nowe mieszkania. W tym przypadku zdania sąsiadów są mocno podzielone. Z jednej strony obiekt wpisał się w krajobraz osiedla Powstańców Śląskich jako zagłębie handlowe, z drugiej strony lata świetności ma już dawno za sobą. Dla zainteresowanych rynkiem nieruchomości w tym mieście serwis Domiporta.pl gromadzi oferty sprzedaży mieszkań we Wrocławiu, w tym lokale na osiedlach z wielkiej płyty.
Przewodniczący zarządu wrocławskiego osiedla, Michał Kwiatkowski, w wypowiedzi dla miejskiego portalu zauważył, że dziedziniec pawilonów stał się uciążliwym miejscem spotkań osób nadużywających alkoholu, czemu sprzyja całodobowy sklep monopolowy. Dodał również, że obiekty zbliżają się do kresu swojej technicznej żywotności, a dążenie spółdzielni do zastąpienia ich nową zabudową jest w pełni zrozumiałe, gdyż zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych to jej podstawowy cel działalności.
